12 dec Meer rust in je hoofd? Zoek de stilte op
Geluidsoverlast is niet alleen vervelend, het kan ook een nadelig effect hebben op je gezondheid. In eerste instantie denkt men dan al gauw aan gehoorschade, maar geluidshinder kan ook andere gevolgen hebben, zeker als je er langdurig aan wordt blootgesteld. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wil daarom meer aandacht voor de invloed van geluid op de mentale en fysieke gezondheid en roept de EU op om maatregelen te nemen. Hierover schrijven onder andere NRC en De Correspondent.
Niet alleen harde geluiden kunnen de gezondheid schade toebrengen: het blijkt dat chronische invloed van storende geluiden uit de omgeving veel van het lichaam kan vragen. Het gaat dan om verkeersoverlast van auto’s, treinen en vliegtuigen bijvoorbeeld, of om overlast van de buren. Wanneer je vaak hinder ervaart van geluiden, kan er stress ontstaan wat zich steeds verder kan opbouwen.
Focus
Dit heeft te maken met de verwerking van die geluiden in de hersenen. Geluidsoverlast uit de omgeving is in veel gevallen de hele dag door te horen, op momenten dat je hoofd eigenlijk met andere dingen bezig is – of dat nou werken, studeren, lezen of iets anders is. Om je toch op die taken te kunnen richten, proberen de hersenen afleidende geluiden te onderdrukken. Het vergt echter de nodige energie en concentratie om het geluid te negeren en de focus op je andere bezigheden te houden.
Het verschilt per persoon welke geluiden ‘belastend’ zijn en welke geluiden je brein moeiteloos kan onderdrukken. Over het algemeen kunnen mensen de meeste huis-, tuin- en keukengeluiden en bijvoorbeeld het gefluit van vogels op de achtergrond vrij makkelijk negeren. Toch zijn er ook hier nog duidelijk verschillen merkbaar: zo heeft het ene gezinslid het geluid van een tikkende klok niet eens door, en kan een ander gezinslid er ’s nachts wakker van liggen.
Geluidsgevoelig
Uit onderzoek blijkt dat niet iedereen hetzelfde geluid op dezelfde manier waarneemt. Ongeveer 10 à 15 procent van de maatschappij is ‘geluidsgevoelig’, wat betekent dat zij geluiden daadwerkelijk harder horen dan andere mensen. In veel gevallen zijn deze mensen niet alleen gevoeliger voor geluid, maar ook voor stress in het algemeen en soms voor alle zintuiglijke indrukken. Deze gevoeligheid kan al bij de aanleg van de hersenen aanwezig zijn geweest, of in de loop der tijd door ervaringen of langdurige stress zijn ontstaan. Bij aanhoudende geluidshinder kan de stress dan vervolgens ook weer toenemen.
Mentaal resetten
Dat stress ongezond is en andere ziektes tot gevolg kan hebben, is inmiddels algemeen bekend. De schadelijke invloed van hinderlijke geluiden is tot op heden echter weinig onder de aandacht gebracht. Deskundigen waarschuwen daarom voor het effect dat geluidsoverlast op het lichaam kan hebben en dringen erop aan om bewuste maatregelen te nemen als je hier veel aan wordt blootgesteld. Regelmatig de stilte opzoeken of naar een locatie gaan die voor jou rust en ontspanning biedt, kan helpen om je hoofd weer even te resetten en op te laden. Zo ben je op andere momenten beter in staat om afleidende geluidsprikkels op de achtergrond te houden.
Meer weten over geluidsoverlast en wat je eraan kunt doen? De GGD Amsterdam heeft informatie en tips over geluidshinder op een rijtje gezet en een korte vragenlijst gemaakt waarmee je kunt testen hoe gevoelig jij bent voor geluid.
Arnold van der Meulen
Geplaatst op 23:40h, 09 februariInderdaad stoort geluid vreselijk als je het niet leuk vindt.
Iedereen heeft zijn eigen smaak en het kan nooit zo zijn dat je alles wat je hoort leuk vindt.
Het gaat dus niet alleen om verkeersoverlast van auto’s, treinen en vliegtuigen maar ook om muziek op het werk.
” De Gezondheidsraad en de WHO(World Health Organization) duiden geluidhinder breder aan als ‘een gevoel van afkeer, boosheid, onbehagen, onvoldaanheid of gekwetstheid, dat optreedt wanneer het geluid iemands gedachten, gevoelens of activiteiten beïnvloedt’ (Gezondheidsraad, 1999).”
En natuurlijk kun je met muziek ook positieve waarnemingen ondervinden.
Samen muziek maken voor een paar uur kan heel goed werken.
De hele (werk)dag muziek aanhoren is een andere schaal.
” Langdurige blootstelling aan te veel geluid kan aanleiding geven tot chronische effecten zoals verhoogde bloeddruk en verhoogde niveaus van het stresshormoon cortisol, waardoor het risico op hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen wordt verhoogd.”
Het gaat hierbij niet persé om de decibels maar het gaat om de hoeveelheid geluid.
Te veel is een begrip dat bij ieder mens anders is maar de mens heeft wel eigenschappen
die nog niet uit de evolutie zijn weggeëvalueerd.
Ieder mens heeft de neiging om iets te gaan doen bij het horen van muziek.
Er gebeurt wat in de hersenen maar daarnaast maakt je lichaam ook hormonen aan.
Als het gaat zoals de verwachting kun je het ook prettig ervaren en kan je lichaam ook dopamine aanmaken.
Een mogelijk indirect effect van het aanmaken van dopamine door muziek is het verlagen van het libido.
De mens had vroeger geluid nodig om te weten of er gevaar aankwam.
Tegenwoordig zijn het niet alleen de lawines, tsunami’s, orkanen en aardverschuivingen maar ook
auto’s en de radio- of muziekzenders met het geluid van de drilpalen.
De oerreactie van de mens is om alvast het stresshormoon cortisol aan te maken.
Dit is in eerste instantie een gezonde reactie om te weten dat er gevaar aan kan komen.
Wanneer dit langdurig of herhaaldelijk optreedt geeft dit hogere risico’s op hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen.
Als ik mijn filosofie toepas op het bovenstaande zou het goed kunnen dat de mens bepaalde muziek prettig ervaart doordat je op dat moment zelf sterk bent door zelf muziek te maken of verbondenheid voelt bij die groep.
Het kan dus positieve en negatieve effecten hebben.
Een hele werkdag muziek aanhebben kan niet als gezond beschouw worden.
20 tot 30 minuten per dag muziek luisteren is genoeg.