03 sep Maak stress bespreekbaar in de klas met Mentorlessen over Stress
Bron: Gezondeschool.nl
Stress hoort bij het leven. Toch worstelen steeds meer jongeren met prestatiedruk, volle agenda’s en spanning rondom school. De Gezonde School-activiteit Mentorlessen over Stress helpt scholen om stress bespreekbaar te maken én leerlingen handvatten te geven om ermee om te gaan. Maar hoe werkt dat in de praktijk?
Volgens Emily Brugman, docent en psycholoog aan de Universiteit van Amsterdam, ontstond het idee voor Mentorlessen over Stress vanuit een opvallende ontwikkeling. “We zagen steeds meer studenten uitvallen door ernstige stressklachten, soms zelfs burn-outklachten. Tegelijkertijd hoorden we in de praktijk van cliënten die we behandelen voor burn-outklachten dat ze wensten dat ze eerder hadden geleerd hoe stress werkt. Dat bracht ons op de vraag: waarom leren jongeren op school wel hoe hun lichaam werkt, maar niet hoe ze met stress kunnen omgaan?”
Samen met collega Carolien Wijnker ontwikkelde ze daarom Mentorlessen over Stress, een Gezonde School-activiteit die leerlingen leert wat stress is, hoe ze signalen kunnen herkennen en hoe ze ongezonde stress kunnen voorkomen. De insteek is bewust anders dan veel mensen verwachten. “We zeggen niet dat stress slecht is”, vertelt Emily. “Stress werkt niet tegen je, maar voor je. Het gaat er niet om dat je minder stress hebt, maar dat je voldoende tijd neemt om te herstellen.”
Leren herkennen wat er gebeurt
Mentorlessen over Stress bestaat uit korte, kant-en-klare lessen die door mentoren worden gegeven. In de onderbouw ligt de nadruk op onderwerpen zoals plannen, prioriteren en omgaan met afleiding. In de bovenbouw leren leerlingen meer over denkpatronen, prestatiedruk en de relatie tussen gedachten, gevoelens en gedrag.
Een belangrijk onderdeel is de training die mentoren vooraf krijgen. Tijdens deze training ervaren zij zelf de werkvormen die later in de klas worden gebruikt. “Dat blijkt heel waardevol”, zegt Emily. “Mentoren merken dat de lessen luchtig en praktisch zijn. Tegelijkertijd denken ze ook na over hun eigen stresssignalen en herstelmomenten. Dat is een mooie bijvangst.”
Voor Aafke Elschot, leerlingcoördinator en lid van het ondersteuningsteam van het Bonhoeffer College in Enschede, was juist die praktische insteek een belangrijke reden om met het lesprogramma aan de slag te gaan.
“We zagen steeds meer leerlingen die vastliepen door spanning rondom toetsen en prestaties. Met een duidelijk patroon van ziekmelden bij toetsweken. Natuurlijk hadden we al ondersteuning, zoals faalangstreductietrainingen, maar we wilden ook iets preventiefs aanbieden binnen het mentoraat.”
Het Bonhoeffer College startte tijdens een pilotonderzoek met de Gezonde School-activiteit. De reacties van mentoren waren direct positief. “Voor veel mentoren was het een eyeopener dat stress niet per definitie negatief is”, vertelt Aafke. “De lessen geven kennis en handvatten om het gesprek met leerlingen aan te gaan. En eerlijk gezegd leerde ik er zelf ook van.”
Herkenning in de klas
Wat Mentorlessen over Stress volgens Aafke bijzonder maakt, is dat leerlingen ontdekken dat ze niet alleen zijn. “Wat ik vaak terughoor, is dat leerlingen zich realiseren dat klasgenoten dezelfde gevoelens hebben. Blijkbaar praten ze daar normaal gesproken niet zo veel over. Tijdens de lessen ontdekken ze ineens: hé, jij hebt dat ook.”
Dat zorgt voor herkenning én meer openheid. Ook praktische inzichten blijven hangen. Zo zijn leerlingen vaak verrast door oefeningen over afleiding en multitasken. “Ze ontdekken hoeveel langer een opdracht duurt als je tussendoor steeds op je telefoon kijkt”, vertelt Aafke. “Dat heeft direct invloed op hoeveel stress je ervaart. Die bewustwording maakt indruk.”
Ook ouders spelen een rol
Naast de lessen voor leerlingen is er een online ouderavond. Daarin krijgen ouders uitleg over stress, de inhoud van de lessen en manieren om thuis aan te sluiten bij wat leerlingen leren.
“School, leerling en thuis vormen samen een geheel”, zegt Emily. “Ouders willen graag weten hoe ze hun kind kunnen ondersteunen. Daarom laten we ook zien wat leerlingen leren en welke signalen ze kunnen herkennen.”
Volgens Aafke helpt dat om stress ook thuis bespreekbaar te maken. “Voor sommige leerlingen speelt het onderwerp misschien niet. Maar voor leerlingen die wel veel spanning ervaren, is het fijn dat ouders dezelfde informatie krijgen. Daardoor kun je elkaar beter begrijpen en ondersteunen.”
Een gesprek dat blijft doorgaan
Hoewel niet elk effect direct zichtbaar is in cijfers op schoolniveau, zien Emily en Aafke vooral waarde in de normalisering van het onderwerp. Aafke: “Ik hoop dat we afkomen van het idee dat alle spanning slecht is. Een beetje spanning is heel normaal. Het helpt je juist om ergens voor te gaan. Belangrijk is dat leerlingen leren herkennen wanneer het te veel wordt en weten dat ze dan hulp mogen vragen.”
Emily ziet hetzelfde terug in de scholen waarmee zij werkt. “Wat ik mooi vind, is dat scholen die ermee starten vaak doorgaan. Mentoren waarderen de training, leerlingen herkennen zichzelf in de onderwerpen en uiteindelijk ontstaat er een gezamenlijke taal rondom stress. Dan wordt het geen los project meer, maar onderdeel van de schoolcultuur.”
En juist daarin schuilt misschien wel de grootste kracht van deze Gezonde School-activiteit: stress niet zien als iets om weg te stoppen, maar als iets waar je samen over kunt leren praten.
Kijk op Gezondeschool.nl voor meer informatie over het thema Welbevinden en over Mentorlessen over Stress.
Geen reactie's