Onderzoek | Ultrageluid geeft hersenen duwtje in de juiste richting

Bron: Radboud Universiteit Het is neurowetenschapper Soha Farboud van het Donders Instituut aan de Radboud Universiteit gelukt om met een nieuwe techniek hersengebieden bij te sturen. Met ultrasone hersenstimulatie kon ze de keuze om naar links of rechts te kijken beïnvloeden. Een bijzonder voordeel van ultrageluid is dat het, anders dan bestaande technieken, diepe hersengebieden veilig van buitenaf kan bereiken. De neurowetenschapper maakte gebruik van een relatief nieuwe onderzoeksmethode: ze plaatste een soort speakertje op het hoofd van deelnemers, en zond daarmee onhoorbare geluidstrillingen heel precies de hersenen in. Dit is een vergelijkbare technologie als de echo waarmee we baby's in de buik bekijken. Farboud laat nu zien dat deze trillingen ook gebruikt kunnen worden om de hersenen veilig van buitenaf, dus zonder operatie, te beïnvloeden. In het onderzoek speelden deelnemers een computerspelletje waarbij ze steeds naar links of rechts moesten kijken. Farboud stuurde ultrageluid naar de oogvelden in de hersenen, waardoor deze een soort duwtje kregen. Farboud: “Als de ogen twijfelden, maakte ultrageluid het verschil. We konden het gedrag al binnen een fractie van een seconde bijsturen, puur door de hersenen te stimuleren met ultrasone trillingen.” “We waren verbaasd dat dit zo goed werkte. Toen we begonnen, was er nog geen overtuigend bewijs dat ultrageluid effectief genoeg zou zijn bij mensen. Ik heb talloze controles uitgevoerd en het effect bleek heel robuust”, aldus de neurowetenschapper.

Hersenen in balans brengen

rnIn dit onderzoek mat Farboud ook de concentraties van neurotransmitters, de hersenstoffen waarmee zenuwcellen met elkaar praten. Ze zag dat die concentratie sterk verschilde tussen proefpersonen – en daarmee ook hun gedrag. De ultrasone trillingen brachten iedereen naar hetzelfde niveau: van uit balans naar in balans. Farboud benadrukt dat het niet gaat om hersencontrole: “De hersenen moeten nog steeds zelf het werk doen. Geen menselijke robots dus, maar wel de hersenen helpen. Dat kan een heleboel deuren openen.”

Depressie en verslaving

rnZoals de deur naar de behandeling van bijvoorbeeld depressie of verslaving. Veel hersengebieden die een rol spelen bij dit soort neuro-psychiatrische aandoeningen liggen buiten het bereik van bestaande technieken. Ultrageluid kan die wel bereiken. Farboud: “Voor de wetenschap betekent het dat deze diepe hersengebieden nu voor het eerst veilig van buitenaf bestudeerd kunnen worden. Voor de klinische praktijk biedt het perspectief op nieuwe behandelingen: dit onderzoek laat zien dat ultrageluid kan helpen om verstoorde hersenactiviteit weer in balans te brengen.” Bekijk hier het onderzoeksartikel dat gepubliceerd is in Nature Communications. – Dit artikel verscheen eerder op Radboud Recharge. –