Documentaire ‘Mijn woord tegen het mijne’ 13 september op NPO 2

Op zondag 13 september om 22.40 uur is bij de VPRO op NPO2 de bekroonde documentaire Mijn woord tegen het mijne van Maasja Ooms te zien. De film is vervolgens ook te bekijken via NPO Start. Eén op de tien mensen hoort stemmen. Stemmen die hardop klinken. In Mijn woord tegen het mijne van regisseur Maasja Ooms – bekend van het invloedrijke drieluik Alicia, Rotjochies & Jason – maken we kennis met vijf mensen die leven met dit fenomeen. Iemand heeft één stem, een ander negentien. Ze hebben namen als Henk, Barbara, Jeroen, de straffende, Eucalypta, Gompie of Socrates. De stemmen zijn vaak wantrouwig, willen de baas zijn, teisteren, terroriseren en zetten aan tot zaken die de stemmenhoorder helemaal niet wil. Zo heeft Tamira zichtbaar moeite zich uit te spreken; haar stem legt haar keer op keer het zwijgen op. René wil weten waarom zijn stemmen zo te keer kunnen gaan tegen zijn vrouw en hij er niets van meekrijgt. Jamie denkt dat hij alles in zijn hoofd zelf heeft verzonnen, waarop vervolgens de stemmen in opstand komen. Rens merkt op dat zijn stem heel erg boos is. En Brigitte had als kind een helpende stem, maar die is ineens heel hard gaan krijsen. In de hoop dat het gevecht tegen de stem(men) en de macht die ze uitoefenen stopt, zijn de vijf stemmenhoorders een revolutionaire behandeling aangegaan, waarbij de psychiater rechtstreeks gesprekken voert met hun stemmen. Hij stelt vragen als: Wat wil je? Waarom ben je zo vijandig? Wanneer ben je ontstaan? Wat is jouw functie? Wanneer de psychiater ingaat op de persoonlijke levensgeschiedenissen en langzaam de bestaansreden op het spoor lijkt te komen, komen de stemmen in opstand. Ze schelden en kleineren of leggen het zwijgen op. Het is een ontwrichtende confrontatie, maar als het lukt de stem z’n verhaal te laten doen blijkt de stem vaak de beschermer van kwetsbare en traumatiserende ervaringen. De documentaire geeft een indringend inzicht in de verdedigingsmechanismen van de menselijke geest en weet de verschillende fases van ieders proces te verweven tot één mozaïek: van aanvankelijke weerstand tot geleidelijke acceptatie. Wat aanvankelijk bizar en vervreemdend lijkt, wordt gaandeweg herkenbaar en dichtbij. Mijn woord tegen het mijne schetst een meeslepend groepsportret – van de hoofdpersonen én hun stemmen – dat onze kijk op stemmenhoorders blijvend verandert. Mijn woord tegen het mijne (linktree) wordt ingezet voor maatschappelijke verandering binnen de geestelijke gezondheidszorg: luisteren in plaats van diagnosticeren is het devies.

Productie en prijzen

Mijn woord tegen het mijne kwam tot stand met een bijdrage van het Nederlands Filmfonds, de Netherlands Film Production Incentive, het Cultuurfonds en het NPO-fonds. Een productie van Cerutti Film in coproductie met de VPRO. De film van regisseur Maasja Ooms won de IDFA Award voor Beste Nederlandse film, werd bekroond met de hoofdprijs op het prestigieuze One World Human Right Festival in Praag, won de Audience Award op het InScience Filmfestival en kreeg de Award in de categorie psychologie op het Millennium Docs Gravity Film Festival in Polen.