Betere samenwerking nodig tussen gehandicaptenzorg en ggz

Bronnen: de Nederlandse ggz, VGN Mensen met een verstandelijke beperking en mentale klachten vallen te vaak tussen wal en schip. Samen met de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) liet de Nederlandse ggz onderzoek doen om de samenwerking tussen de sectoren te verbeteren. In opdracht van de VGN en de Nederlandse ggz heeft TEN HAVE Change Management onderzoek gedaan naar de integrale samenwerking tussen de gehandicaptenzorg (ghz) en geestelijke gezondheidszorg (ggz), specifiek voor mensen met een VG7-indicatie en GGZ-wonen5 indicatie. Het doel was beter te begrijpen waarom deze samenwerking vaak moeizaam verloopt en wat er nodig is om dit duurzaam te verbeteren. Uit het onderzoek blijkt dat de gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg niet goed op elkaar aansluiten. Ook is geen van beide sectoren direct verantwoordelijk, waardoor mensen die gecombineerde klachten hebben ‘van iedereen en daardoor in de praktijk van niemand zijn’, volgens het rapport. De conclusies zijn gebaseerd op onderzoek bij 46 gehandicaptenzorginstellingen en 20 ggz-instellingen.

Integrale aanpak voor behandeling en begeleiding

rnOngeveer 20.000 mensen hebben zowel een verstandelijke beperking als langdurige mentale klachten. Voorzitter Ruth Peetoom van de Nederlandse ggz: “Zij zijn gebaat bij een integrale aanpak waarbij we zowel behandeling als begeleiding én de context niet uit het oog verliezen. Wetten, verschillende financieringen of een tekort aan brede kennis maken dit soms ingewikkeld. Ik schrik ervan dat nog geen tien procent van de zorgverleners voldoende kennis en middelen beschikbaar heeft om aan te sluiten bij deze doelgroep.”

Samenwerking verbeteren via praktijkgerichte oplossingen

rnDe onderzoekers raden in hun rapport onder meer aan om gezamenlijke intakes zonder indicaties te doen en kennis en kunde te delen buiten de eigen organisatiestructuren om. Het rapport doet tevens een duidelijke oproep aan bestuurders, beleidsmakers en professionals: verschuif de focus van analyseren naar doen. Organiseer gezamenlijke regie, investeer in kennisopbouw en creëer ruimte voor integrale samenwerking in de praktijk. Op korte termijn vraagt dit om landelijke coördinatie, lerende pilots met experimenteerruimte en zichtbaar leiderschap. Op langere termijn zijn aanpassingen nodig in wet- en regelgeving, bekostiging, opleidingen en organisatievormen om integrale zorg duurzaam te verankeren.