Actualiteiten · Historisch archief 2021
Bianca Verbeek over narcisme: een introductie
Oorspronkelijk gepubliceerd: 5 februari 2021

Historisch artikel uit 2021. Informatie en verwijzingen kunnen inmiddels zijn veranderd.
Als auteur van het boek KWAADAARDIG – de hemelse hel en helse hemel van narcisme en als meervoudig ervaringsdeskundige zal ik enkele columns schrijven voor ggz.nl over de narcistische persoonlijkheidsstoornis. Voordat ik hiermee begin, zal ik iets vertellen over mijn achtergrond.
Met een narcistische ouder en meerdere ex-relaties – of beter gezegd ‘nex-relaties’ – heb ik nauw samengeleefd. Zowel openlijke als verborgen narcisten van diverse pluimage, alsook hun families zijn in mijn leven en werk voorbij gekomen. Van de circa 43 verschillende typen narcisten hebben er al heel wat mijn levenspad gekruist.
Met de opgedane theoretische kennis is het als meervoudig ervaringsdeskundige mogelijk om in retrospectie met praktijkvoorbeelden (en soms ook functionele humor) kennis te verspreiden over deze onzichtbare en ontastbare epidemie. Verborgen narcisme is als niet-ervaringsdeskundige of enkelvoudig ervaringsdeskundige heel lastig snel te herkennen. Zelfs voor professionals is dat zo.
Slachtoffers en lotgenoten komen na een relatie met zo’n persoon, bij gebrek aan kennis en begeleiding, vaak opnieuw in een relatie met een narcist van een ander type terecht. Noem het een andere verpakking. Vaak duurt het dan toch weer te lang voordat het narcisme wordt herkend en heeft het alweer meer beschadiging en drama opgeleverd. Dan krijg je vlek op vlek. Er gaan vaak jaren of decennia voorbij voordat slachtoffers op de een of andere manier aan de weet komen wat er aan de hand is. De een gaat iets doen met die kennis, ook aan zichzelf, de ander lukt dat niet of steekt zijn/haar kop in het zand. Ná heling kan kennis en ervaring uit de breedte worden ingezet om snel aan patroonherkenning te doen, wanneer je van emotioneel codependent ontwikkeld persoon bent gegroeid tot sterke empaat.
Ruim twee jaar studeerde ik zelfstandig op deze materie en in diezelfde tijd schreef ik een boek. Twee ervaringsdeskundige psychiaters en twee advocaten waren bereid om mijn boek proef te lezen. Vanzelfsprekend wilde ik voorkomen dat ik ook maar iets de wereld in zou brengen wat niet klopt. Gelukkig waren zij allen onder de indruk.
Ook bewoog ik me veel online in lotgenoten– en slachtoffergroepen. Honderden mensen ontmoette ik daar. Tientallen mensen daarvan uit Nederland en België ontmoette ik persoonlijk. Met een aantal ben ik erg goed bevriend geraakt sindsdien. Duizenden uren bracht ik zo door. Hoe meer kennis en inzichten ik kreeg, des te meer ik hunkerde naar nóg meer. Ik begon mensen die daarom vroegen te begeleiden. Zowel op persoonlijk vlak als juridisch. Hoe om te gaan met de systemen die het niet herkennen, hoe ga je jezelf persoonlijk ontwikkelen en helen van narcistisch misbruik? Hoe word je een sterke empaat?
Mijn eerste lezing mocht ik in 2019 verzorgen voor De Landelijke Luisterlijn, een organisatie waar ik eerder 2,5 jaar als vrijwilliger had gewerkt. Wij werden op van alles en nog wat getraind, maar nooit op het herkennen van narcisme. Binnen tien minuten herkende een van de aanwezigen haar ex-man, waarvan zij al twintig jaar was gescheiden. Even later zei een van de andere aanwezigen dat ook zij een dergelijke relatie had gehad.
Inmiddels zet ik mijn ervaring en kennis in de breedte in. Praktijken van coachen, therapeuten en advocaten gebruiken mijn boek voor cliënten ter herkenning en erkenning van (verborgen) narcisme en schakelen mij desgewenst in voor deze cliënten. Op aanvraag schrijf ik artikelen en columns. Hoe meer mensen inzicht krijgen in narcisme, hoe beter! Daar draag ik graag mijn steentje aan bij. Sterker nog, het is mijn missie geworden. Zo kon uit iets negatiefs, uit pijn en verdriet, iets positiefs groeien.
Lees aanstaande maandag de eerste column van Bianca op ggz.nl over het herkennen van narcisme.
